Genital Siğil Bir Gecede Çıkar mı? HPV Ne Kadar Sürede Belirti Verir?
“Dün hiçbir şey yoktu, bugün genital bölgemde bir siğil gördüm.”
Bu durumla karşılaşan kişilerin aklına genellikle aynı sorular gelir:
HPV siğili gerçekten bir gecede çıkabilir mi? Yeni gördüğüm siğil yeni bulaş anlamına mı gelir? Birkaç hafta veya ay önceki ilişkiden bulaşmış olabilir mi? Yıllar önce alınmış HPV şimdi ortaya çıkabilir mi?
En önemli nokta şu:
Bir genital siğilin bugün fark edilmesi, HPV'nin bugün veya birkaç gün önce bulaştığını göstermez.
HPV enfeksiyonu ile görünür genital siğilin ortaya çıkması arasında zaman geçebilir. CDC, HPV'nin ne zaman edinildiğinin kesin olarak belirlenemeyeceğini ve genital siğillerin HPV alındıktan aylar hatta yıllar sonra ortaya çıkabileceğini özellikle vurguluyor.
Dolayısıyla sabah fark edilen küçük bir genital siğilden yola çıkarak “HPV bana geçen hafta bulaştı” sonucuna varmak tıbben mümkün değildir.
Genital Siğil Gerçekten Bir Gecede Çıkar Mı?
Bir kişinin genital bölgesini dün kontrol edip hiçbir şey görmemesi, ertesi gün fark ettiği lezyonun gerçekten 24 saat içerisinde sıfırdan oluştuğunu göstermez.
Bunun birkaç nedeni vardır.
Genital siğiller başlangıçta son derece küçük olabilir. Ten rengine yakın olduklarında fark edilmeleri daha da güçleşebilir. Kıllı bölgelerde gizlenebilir veya kişinin normal deri yapısının bir parçası gibi görünebilir.
Daha sonra biraz büyüdüğünde kişi onu ilk kez fark eder.
Yani:
“Bugün gördüm” ≠ “Bugün oluştu.”
Bu ayrım HPV'nin bulaş zamanını anlamaya çalışırken son derece önemlidir.
HPV Bulaştıktan Kaç Gün Sonra Siğil Çıkar?
Burada kesin bir gün sayısı vermek doğru değildir.
HPV'de “Temastan tam 10 gün sonra siğil çıkar” gibi güvenilir bir takvim yoktur.
CDC'nin güncel danışmanlık bilgisinde genital siğillerin HPV edinildikten aylar veya yıllar sonra ortaya çıkabileceği ve enfeksiyonun ne zaman edinildiğinin kesin biçimde belirlenemeyeceği belirtilmektedir.
Bu nedenle internette karşılaşılan:
“HPV 2 haftada çıkar.”
“3 ay geçtiyse eski partnerden olamaz.”
“6 ay sonra çıktıysa kesin yeni bulaştı.”
gibi kesin ifadeler güvenilir değildir.
HPV'nin kişideki seyri herkeste aynı değildir.
3 Ay Önceki İlişkiden HPV Bulaşmış Olabilir Mi?
Olabilir.
Fakat yalnızca siğilin ortaya çıkış tarihine bakarak bunun 3 ay önceki ilişkiden kaynaklandığını kanıtlamak mümkün değildir.
Aynı lezyon daha eski bir HPV enfeksiyonuyla da ilişkili olabilir.
Bu nedenle kişinin:
“Üç ay önce biriyle birlikte oldum, şimdi siğil çıktı; kesin ondan bulaştı.”
demesi tıbbi olarak doğrulanabilecek bir sonuç değildir.
HPV'de enfeksiyonun zamanını ve hangi partnerden geldiğini yalnızca belirtilerin ortaya çıkış tarihinden belirlemek mümkün değildir. CDC ayrıca partnerlerin HPV'yi paylaşmasının yaygın olduğunu ve enfeksiyonu hangi partnerin aktardığının belirlenemeyeceğini vurguluyor.
1 Ay Önceki İlişkiden HPV Bulaşır Mı?
HPV elbette yakın zamanda gerçekleşmiş bir cinsel temas sırasında edinilmiş olabilir.
Ancak bir ay sonra siğil görülmesi, “Kesin o ilişkiden bulaştı.” anlamına gelmez.
Çünkü görünür genital siğil ile enfeksiyonun edinildiği zaman arasında birebir kullanılabilecek bir zaman damgası bulunmaz.
Bu nedenle son cinsel ilişki tarihi, genital siğilin kaynağını tek başına göstermez.
Yıllar Önce Bulaşan HPV Şimdi Siğil Yapabilir Mi?
Bu soru özellikle uzun süreli ilişkilerde çok önemlidir.
Evet, HPV ile ilgili belirtiler enfeksiyondan yıllar sonra fark edilebilir.
CDC'nin hasta bilgilendirmesinde bir kişinin HPV taşıyan biriyle cinsel temastan yıllar sonra belirtiler geliştirebileceği açıkça belirtiliyor. Bu nedenle HPV'nin ilk ne zaman edinildiğini bilmek güçtür.
Ayrıca HPV testleri açısından CDC, bazı enfeksiyonların ilk maruziyetten yıllar sonra yeniden saptanmasının latent enfeksiyonun reaktivasyonuyla ilişkili olabileceğini belirtiyor.
Bu yüzden:
“10 yıldır aynı kişiyle beraberim, şimdi HPV çıktı; kesin yeni bulaştı.”
şeklinde bir sonuca doğrudan varılamaz.
HPV Yıllarca Sessiz Kalabilir Mi?
HPV enfeksiyonlarının büyük bölümü herhangi bir belirti oluşturmaz.
Kişi virüsle karşılaşmış olabilir ancak:
genital siğil görmeyebilir,
herhangi bir ağrı yaşamayabilir,
kaşıntısı olmayabilir,
partnerinde hiçbir belirti bulunmayabilir.
CDC, genital HPV'nin sıklıkla hiçbir belirti oluşturmadığını ve HPV taşıyan birçok kişinin enfeksiyondan haberdar olmadığını belirtiyor.
Dolayısıyla “Bende daha önce hiçbir belirti yoktu.” demek kişinin daha önce HPV ile hiç karşılaşmadığını kanıtlamaz.
HPV Uyur Mu? Sonradan Aktifleşir Mi?
Hastalar arasında buna sıklıkla “HPV uyudu, sonra uyandı” denir.
Bu ifade günlük konuşmada anlaşılır olsa da tıbbi açıdan biraz daha dikkatli kullanmak gerekir.
HPV enfeksiyonlarının çoğu bağışıklık sistemi tarafından zaman içerisinde kontrol edilir ve testlerde saptanamaz hale gelebilir. Bununla birlikte HPV'nin latent kalması ve daha sonra yeniden saptanması üzerine bilimsel veriler bulunmaktadır.
CDC de HPV testlerinin ilk maruziyetten yıllar sonra latent enfeksiyonun reaktivasyonu nedeniyle yeniden pozitifleşebileceğini belirtiyor.
Dolayısıyla yıllar sonra HPV saptanması otomatik olarak yeni bir enfeksiyon anlamına gelmez.
Ancak tek bir kişide bunun yeni enfeksiyon mu yoksa eski enfeksiyonun yeniden saptanması mı olduğunu kesin olarak belirlemek çoğu zaman mümkün değildir.
Bu ayrım çok önemli.
Stres HPV Siğilini Bir Anda Çıkarır Mı?
HPV ve bağışıklık sistemi arasında ilişki vardır; ancak “Stres yaptım, ertesi gün HPV siğili çıktı.” şeklinde doğrudan bir neden-sonuç ilişkisi kurmak doğru değildir.
Uyku, sigara kullanımı, genel sağlık durumu ve bağışıklık sistemi HPV enfeksiyonunun doğal seyri açısından önem taşıyabilir.
Fakat belirli bir genital siğilin neden tam olarak belirli bir günde ortaya çıktığını yalnızca strese bağlayamayız.
Bu nedenle hastaya:
“Bağışıklığın düştü, HPV hemen dışarı çıktı.”
gibi kesin bir açıklama yapmak tıbben gereğinden fazla iddialı olur.
Hastalık veya Bağışıklığın Zayıflaması HPV'yi Tekrar Ortaya Çıkarabilir Mi?
Bağışıklık sistemi HPV enfeksiyonunun kontrolünde önemli rol oynar.
Bağışıklığı baskılanmış kişilerde HPV enfeksiyonunun seyri farklı olabilir ve anogenital siğiller daha büyük, daha fazla sayıda veya tedaviye daha dirençli olabilir. CDC'nin tedavi kılavuzu da immünsupresyonun genital siğillerin klinik seyri ve tedavi yanıtıyla ilişkili olabileceğini belirtmektedir.
Ancak sağlıklı bir kişide ortaya çıkan her yeni siğili “Bağışıklığım çöktü.” şeklinde yorumlamak doğru değildir.
Siğil Bugün Çıktıysa Partnerime Ne Zaman Bulaştırmış Olabilirim?
Bunu kesin olarak hesaplamak mümkün değildir.
HPV görünür genital siğil bulunmadığı dönemde de aktarılabilir.
CDC, genital siğile neden olan HPV tiplerinin görünür siğil bulunmadığında da başka kişilere geçebileceğini belirtiyor.
Dolayısıyla:
“Siğilim salı günü çıktı, pazartesiye kadar bulaşıcı değildim.”
gibi bir sınır çizilemez.
Aynı nedenle partnerde görünür siğil bulunmaması da partnerin HPV ile hiç karşılaşmadığını kanıtlamaz.
Partnerimde HPV Yoksa Benim Siğilim Nereden Geldi?
Burada sık yapılan başka bir hata var.
Partnerin görünür siğilinin olmaması “Partnerde HPV yok.” anlamına gelmez.
HPV enfeksiyonları sıklıkla belirtisizdir ve partnerler HPV'yi paylaşabilirken yalnızca birinde görünür genital siğil ortaya çıkabilir. CDC de belirtilerin partnerlerden yalnızca birinde, hatta hiçbirinde görülmeyebileceğini belirtiyor.
Dolayısıyla genital siğilin varlığı veya yokluğu üzerinden partnerlerin HPV durumlarını kesin olarak karşılaştırmak mümkün değildir.
Yeni Genital Siğil Aldatma Anlamına Gelir Mi?
Hayır. Yeni fark edilen HPV veya genital siğil tek başına yakın zamanda gerçekleşmiş bir aldatmanın kanıtı değildir.
Bunun nedeni HPV enfeksiyonunun ne zaman edinildiğinin kesin biçimde belirlenememesidir.
CDC'nin HPV danışmanlık önerileri de özellikle HPV tanısının kişinin veya partnerinin ilişki dışında cinsel ilişki yaşadığı anlamına gelmediğini belirtmektedir.
Dolayısıyla uzun yıllardır devam eden bir ilişkide ilk kez genital siğil görülmesi mümkündür ve yalnızca bu bulgudan hareketle enfeksiyonun yeni olduğunu söylemek doğru değildir.
Dün Yoktu, Bugün Birden Fazla Siğil Çıktı: Bu Mümkün Mü?
Kişi bazen aynı anda birkaç küçük lezyon fark edebilir.
Ancak bunların tamamının son 24 saat içerisinde oluştuğunu söylemek mümkün değildir.
Özellikle:
pubik kılların temizlenmesi,
bölgenin güçlü ışık altında incelenmesi,
ilk siğilin fark edilmesinden sonra diğer alanların dikkatlice kontrol edilmesi
daha önce fark edilmeyen küçük lezyonların bir anda görülmesine neden olabilir.
Bu yüzden kişi “Bir gecede beş tane çıktı.” diye düşünürken aslında bazıları daha önce mevcut olabilir.
Jilet Yaptıktan Sonra HPV Birden Çıkar Mı?
Bu da oldukça sık karşılaşılan bir durumdur.
Kişi genital bölgeyi tıraş eder ve ertesi gün küçük bir kabarıklık fark eder.
Ancak jilet kullanmak HPV enfeksiyonunu yoktan oluşturmaz.
Kabarıklık;
jilet tahrişi,
folikülit,
batık,
daha önceden bulunan ancak kılların arasında fark edilmeyen genital siğil
olabilir.
Bu konuyu ikinci yazımızda ayrıntılı anlattık:
Yeni Çıkan Her Kabarcık HPV Midir?
Hayır.
Genital bölgede yeni fark edilen oluşumların tamamı genital siğil değildir.
Örneğin:
batık, folikülit, et beni, molluscum contagiosum ve bazı normal anatomik yapılar HPV siğiliyle karıştırılabilir.
Bu nedenle “Dün yoktu bugün çıktı” bilgisinden HPV tanısı koymak mümkün değildir.
Özellikle lezyon geçmiyor, büyüyor, çoğalıyor veya görünümü değişiyorsa değerlendirilmesi gerekir.
Genital Siğil Ne Kadar Hızlı Büyür?
Bütün genital siğiller aynı hızda büyümez.
Bazıları uzun süre küçük kalabilir. Bazılarının sayısı veya büyüklüğü zaman içerisinde artabilir. Bazıları ise tedavi edilmeden kendiliğinden gerileyebilir.
CDC'ye göre tedavi edilmeyen genital siğiller:
kendiliğinden kaybolabilir, aynı kalabilir veya boyut ve sayı olarak artabilir.
Bu nedenle tek bir lezyonun birkaç gün içerisindeki davranışından HPV'nin ne zaman bulaştığını anlamak mümkün değildir.
Genital Siğil Görüldüğünde Hemen Tedavi Edilmeli Mi?
Her hastanın durumu aynı değildir.
Genital siğiller için tedavi kararı; lezyonların sayısı, büyüklüğü, anatomik bölgesi, hastanın tercihi ve hekimin değerlendirmesi gibi faktörlere göre belirlenir. CDC de bütün hastalar ve bütün siğiller için üstün olduğu gösterilmiş tek bir tedavi bulunmadığını belirtmektedir.
Kliniğimizde uygun hastalarda görünür genital siğillerin tedavisinde Domain Surgical FMX sistemi kullanılmaktadır.
Ancak burada önemli bir ayrımı korumak gerekir:
Görünür genital siğilin tedavi edilmesi, HPV'nin vücuttan tamamen ortadan kaldırıldığı anlamına gelmez.
HPV enfeksiyonunun kendisi ile HPV'nin oluşturduğu görünür lezyonların tedavisi farklı kavramlardır.
Tedaviden Birkaç Hafta Sonra Yeni Siğil Çıkarsa Yeniden mi Bulaştı?
Şart değil.
Tedaviden sonra yeni genital siğil ortaya çıkması otomatik olarak yeniden HPV bulaştığı anlamına gelmez.
CDC'ye göre genital siğiller tedavi sonrasında tekrarlayabilir ve nüksler özellikle tedaviden sonraki ilk üç ayda sık görülür. Bunun temel nedenlerinden biri mevcut tedavilerin görünür siğilleri ortadan kaldırabilmesine rağmen HPV enfeksiyonunun kendisini tedavi etmemesidir.
Bu nedenle tedaviden birkaç hafta sonra küçük bir lezyon görülmesi:
“Partnerim bana HPV'yi tekrar bulaştırdı.”
şeklinde yorumlanmamalıdır.
HPV'nin Ne Zaman Bulaştığı Anlaşılabilir Mi?
Çoğu durumda hayır.
HPV'nin özelliklerinden biri tam olarak budur.
Kişinin ilk cinsel temas tarihi, son partneri, siğili fark ettiği gün veya HPV testinin pozitifleştiği tarih bize enfeksiyonun tam olarak ne zaman edinildiğini söylemez.
Bu nedenle bir genital siğilin zaman çizelgesini şöyle okumak daha doğrudur:
Siğilin fark edildiği tarih = lezyonun fark edildiği tarih.
Bu tarih:
HPV'nin bulaştığı tarih değildir.
Özellikle çiftler açısından bu ayrım son derece önemlidir.
Kısaca: “Dün Yoktu, Bugün Çıktı” Ne Anlama Geliyor?
Genital bölgede bugün fark edilen küçük bir siğil:
bugün HPV bulaştığı, son cinsel partnerden bulaştığı veya yakın zamanda mutlaka yeni bir enfeksiyon yaşandığı anlamına gelmez.
Genital siğiller HPV edinildikten aylar veya yıllar sonra ortaya çıkabilir ve enfeksiyonun tam olarak ne zaman edinildiği genellikle belirlenemez.
Bu nedenle en doğru yaklaşım bulaş tarihini tahmin etmeye çalışmak yerine öncelikle:
Lezyon gerçekten genital siğil mi?
sorusunu yanıtlamaktır.
Ardından gerekiyorsa uygun tedavi ve takip planlanabilir.
Yorumlar